|
Z
Niepokalaną
... pełnimy uczynki
miłosierdzia Lato
2(34) 2003
Społecznikostwo czy miłość miłosierna? / ks. Wojciech Skóra MIC
Kiedy człowiek nawet niewierzący angażuje się na rzecz ubogich, głosi odważnie idee wolności, pokoju i sprawiedliwości, czy staje jako wolontariusz przy konających lub wyrzuconych na margines życia, zwykle zyskuje przez to ogromny szacunek i poparcie także chrześcijan. Dostrzec bowiem można zbieżność takiego postępowania z nauczaniem Chrystusa, które w XII w. zostało wyrażone w nauce o tzw. uczynkach miłosiernych co do ciała i duszy. Wobec owego podobieństwa zewnętrznego rodzi się pytanie: czy pełnienie uczynków miłosierdzia jest tylko “ochrzczoną” formą ludzkich działań, szeroko rozumianej działalności charytatywnej, czy też ma znamię nadprzyrodzone, czyli przekracza naturalny porządek ludzkich zachowań?
Nie umniejszając działaniu ludzi dobrej woli, nie trudno zauważyć, że wszelkie nasze poczynania są w jakiś sposób naznaczone egocentryzmem. Dzieła charytatywne mogą zatem mieć swoje źródło w naturalnych potrzebach człowieka takich jak samorealizacja, udowodnienie sobie lub innym swojej wartości, zmazanie z siebie poczucia winy za popełnione zło przez czynienie dobra innym itd.; mogą też pochodzić z kalkulacji, że trzeba przeciwdziałać nędzy, gdyż ona kiedyś zagrozi naszemu bezpieczeństwu. Nagrodą za takie działanie jest - z jednej strony - wewnętrzna satysfakcja lub uciszenie sumienia, z drugiej - społeczny podziw i uznanie. W sferze religijnej może chodzić o dosłowne wypełnianie Prawa, mające nam zapewnić zbawienie. W sumie, postawy te są skoncentrowane na nagrodzie, która zwieńczy dzieło. Taki sposób myślenia nie jest nam obcy, przebijał przecież z serca uczniów Jezusa, gdy Go pytali: “Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą. Cóż w zamian otrzymamy?”
Jezusowe Kazanie na Górze odwraca radykalnie ten porządek myślenia! Miłosierny jest tylko Ojciec niebieski, a my możemy uczestniczyć w Jego miłosierdziu. On jest jedynym źródłem życia i dobra. Czym jest nasza postawa miłosierdzia, dobrze wyraża zmiana we współczesnym judaizmie znaczenia hebrajskiego słowa “cedaka” (“sprawiedliwość”) na “miłosierdzie”. Kiedy czynimy dzieła miłosierdzia, oddajemy innym jedynie sprawiedliwość – “słudzy nieużyteczni jesteśmy”.
Uczynki miłosierdzia są zatem współuczestnictwem w miłosierdziu samego Boga, czyli w Jego cierpliwości, łaskawości i gotowości lub w samym akcie przebaczenia, a ten jest zawsze dziełem łaski Bożej w nas! Nasze dzieła miłosierdzia to pewna wrażliwość serca, która wyraża się jedynie w zewnętrznych postawach. Dzięki temu np. ci, którzy współczują swym braciom cierpiącym, w pełni uczestniczą w miłosierdziu Ojca. Jak poucza nas Jezus – spoglądając na ubogą wdowę - nie wysokimi cyframi, ale wielkością intencji mierzy się miłość miłosierną.
Czyny miłosierdzia kwalifikuje się zwykle według klucza, który podał sam Pan Jezus w ewangelicznym opisie sądu ostatecznego: “Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść, byłem spragniony, a daliście Mi pić...” (por. Mt 25,35-36), czyli bezpośrednio wiąże się je z Nim samym. Zatem wezwanie do pełnienia uczynków miłosierdzia już jest przywilejem, już jest nagrodą! A czynienie ich dla Chrystusa daje wielką wolność wewnętrzną, która nie czeka na zapłatę. W takim sensie możemy mówić o służbie, która niesie radość.
Miłość miłosierna we wzajemnych stosunkach ludzi – jak poucza nas o tym Ojciec Święty w encyklice Dives in Misericordia - nigdy nie pozostaje aktem czy też procesem jednostronnym. Nawet w wypadkach, w których wszystko zdawałoby się wskazywać na to, że jedna strona tylko obdarowuje, a druga tylko bierze, w istocie rzeczy zawsze również i ta pierwsza strona jest obdarowywana.
|
