POWOŁANI ...

Z Niepokalaną
... świętujemy 10-lecie Stowarzyszenia Pomocników Mariańskich w Polsce
Jesień 3(39) 2004

ZARYS HISTORII
WSPÓŁPRACY ZGROMADZENIA KSIĘŻY MARIANÓW
ZE ŚWIECKIMI

Początki idei współpracy Zgromadzenia Księży Marianów ze świeckimi sięgają czasów założyciela Zgromadzenia, Czcigodnego Sł. B. o. Stanisława od Jezusa Maryi Papczyńskiego. W 1673 r. położył on fundamenty pod zakon marianów, który miał na celu stworzenie dogodnych warunków dla życia wspólnotowego oddanego Bogu nie tylko dla swoich członków, ale również wspieranie świeckich na ich drodze do świętości. O ich rozwój w wierze marianie troszczyli się przez nauczanie i katechizację oraz umożliwianie uczestnictwa w sakramentach Kościoła. W tym też celu o. Założyciel napisał traktat zatytułowany Templum Dei Mysticum (“Mistyczna Świątynia Boga”). Formację świeckich opiera w nim na dwóch zasadach: zdobywaniu wiedzy religijnej oraz praktyce życia wiodącej ku doskonałości chrześcijańskiej.
Głównym elementem mariańskiej współpracy ze świeckimi u początku istnienia wspólnoty były bractwa Niepokalanego Poczęcia NMP zakładane przy kościołach pozostających pod opieką zakonu. Bractwa te miały nieść pomoc wiernym w poznawaniu życia modlitwy, zachęcały do uczynków miłosierdzia oraz, za przykładem marianów, dawania świadectwa wiary na wzór Maryi Niepokalanej. Dokładały także wszelkich starań, aby czcić, bronić i szerzyć cześć Niepokalanego Poczęcia NMP oraz przez modlitwę wstawienniczą wspierać wiernych zmarłych poddanych oczyszczeniu. Członkowie tych bractw mieli też udział w modlitwach i dobrach duchowych zakonu. Przywilej zakładania bractw Niepoklanego Poczęcia NMP został nadany marianom przez papieża Innocentego XI dnia 20 marca 1681 r.
Kolejny etap na drodze do jeszcze większego otwarcia się mariańskiej wspólnoty na współpracę ze świeckimi łączy się z osobą bł. Jerzego Matulaitisa-Matulewicza. Dzięki jego staraniom Zgromadzenie Księży Marianów przeżyło w 1909 r. swoją odnowę. To właśnie bł. Jerzy nakreślił ideę wszechstronnego zaangażowania laikatu w dzieło ewangelizacji, później rozwinięte przez Sobór Watykański II. W swoim Dzienniku napisał m.in:

“Ileż dobrego mogliby zdziałać świeccy mężczyźni i kobiety! (...) Powinniśmy skupiać przy sobie ludzi dobrej woli i wprowadzać ich do pracy dla chwały Bożej, dla obrony i rozkrzewiania wiary”.

Wkrótce po założeniu w Chicago w Stanach Zjedn. domu zakonnego, będącego zalążkiem przyszłej prowincji św. Kazimierza, tamtejsi marianie, mając także na uwadze powyższe wskazania z Dziennika, powołali do istnienia w 1925 r. pierwsze Stowarzyszenie Pomocników Mariańskich. Jego członkowie spotykali się raz w miesiącu, otrzymywali formację duchową oraz wspierali mariańskie prace. Owe grupy wiernych stały się m.in. inspiracją do założenia w 1944 r. Stowarzyszenia przy drugiej prowincji marianów w USA - św. Stanisława Kostki.
Najważniejszym elementem, który przyczynił się do liczebnego wzrostu Stowarzyszenia, była możliwość udziału w wielu dobrach duchowych Zgromadzenia Księży Marianów oraz aktywnego praktykowania wiary. Z niewielkiej grupy zaprzyjaźnionych osób Stowarzyszenie przekształciło się we wspólnotę liczącą obecnie ponad 1,5 mln członków, i nie istnieje już tylko na kontynencie amerykańskim. Szerzy ono duchowość i charyzmat Zgromadzenia oraz jest podstawową jednostką wspierającą marianów duchowo i materialnie.

W 1952 r. Stowarzyszenie zostało założone w W. Brytanii, wkrótce po rozpoczęciu przez marianów posługi duszpasterskiej wśród imigrantów polskiego pochodzenia. Pierwsi wierni wstępowali w tym kraju do SPM dzięki wcześniejszym kontaktom lub nawet przynależności do Stowarzyszenia w Stanach Zjedn. Ponadto działa tam bardzo aktywnie Apostolat Miłosiedzia Bożego.

Podobnie w Portugalii, Stowarzyszenie wyrosło (1979) z doświadczenia Centrum SPM w Stockbridge USA. Obecnie czynione są starania, aby je ożywić (braki personalne), jak również wzmocnić działalność istniejącego tam Apostolatu Miłosierdzia Bożego.

W Polsce i w wielu instytucjach oraz domach zakonnych prowincji polskiej chociaż realizowano zamysł o. Założyciela i o. Odnowiciela co do zaangażowania laikatu w misję i charyzmat marianów, to jednak brakowało idei spajającej te poczynania, z której zrodziło się Stowarzyszenie. I tak zostało ono założone na jesieni 1994 r., z pomocą Centrum SPM w Stockbridge.

W 1999 r. Stowarzyszenie przeszczepiono także na Litwę. Jego Centrum w Kownie prowadzi bardzo prężną działalność, skupiając w swych szeregach ponad 3 tys. członków, rekrutujących się w przeważającej części z młodzieży.

Marianie z Brazylii również założyli Stowarzyszenie (maj 2001). Rozwija się ono co prawda powoli, niemniej skutecznie odpowiada na duchowe potrzeby swoich członków, którzy wspierają marianów szczególnie w dziedzinie formacji zakonnej i kapłańskiej. W Brazylii istnieje też aktywnie działający Apostolat Miłosierdzia Bożego, zrzeszający ok. 15 tys. wiernych.

Ośrodki Stowarzyszenia powstały także: w Czechach (2000), na Ukrainie (2000) i Łotwie (2002).

Zgromadzenie Księży Marianów nadal pragnie, aby jego przyjaciele i sympatycy zrzeszali się w celu służby dla Chrystusa i Kościoła, dla większej chwały Bożej i ratowania dusz, wszędzie tam, gdzie marianie niosą swoją posługę duszpasterską. Wyrazem tego jest realizowany od 1999 r. pomysł międzynarodowych spotkań (konferencji) przedstawicieli wszystkich ośrodków Stowarzyszenia, tak marianów, jak i świeckich. Dzielą się oni doświadczeniem pracy oraz ustalają wspólne kierunki rozwoju Stowarzyszenia i wzajemnej współpracy.
W celu koordynacji tych działań Przełożony Generalny Zgromadzenia, ks. Mark T. Garrow, ustanowił w 2001 r. br. Andrzeja Mączyńskiego MIC z prowincji św. Stanisława Kostki Generalnym Promotorem Stowarzyszenia Pomocników Mariańskich.

Oprac. na podstawie relacji przygotowanej dla Stolicy Apostolskiej
przez br. Andrzeja Mączyńskiego MIC w celu załączenia jej do prośby
przełożonego generalnego marianów o oficjalne zatwierdzenie Stowarzyszenia,
która ma zostać wkrótce przedłożona w odpowiedniej dykasterii Stolicy Świętej