Moc Najwyższego

Z Niepokalaną
... powierzamy się Stwórcy Zima 4(40) 2004

„Moc Najwyższego osłoni Cię” / ks. prof. Waldemar CHROSTOWSKI

Na początku Ewangelii św. Łukasza zostało umieszczone wspaniałe opowiadanie o Zwiastowaniu, czyli okolicznościach dziewiczego poczęcia Jezusa przez Najświętszą Maryję Pannę (Łk 1,26-38). Tak szczegółowa wiedza o cudownym wydarzeniu w Nazarecie mogła pochodzić jedynie od osoby, która doświadczyła nadzwyczajnej Bożej łaskawości. Maryja zachowywała te wspomnienia przez całe życie, patrząc w ich świetle na nauczanie, los, a przede wszystkim na pojmanie, mękę i śmierć swojego Syna. Nabrały one nowego znaczenia po Jego zmartwychwstaniu i zesłaniu Ducha Świętego, odsłaniając pełny sens i stanowiąc fundament Kościoła jako wspólnoty wierzących w Jezusa, obiecanego Mesjasza i Syna Bożego. Od tamtej pory stawało się coraz bardziej widoczne, że Maryja jako Matka Jezusa jest też Matką Kościoła. Opowiadanie o Zwiastowaniu było bardzo ważną częścią świadomości pierwszych chrześcijan, że właśnie w Maryi dokonało się przejście do nowego sposobu wyznawania Boga i życia zgodnie z Jego wolą. Jedyny Bóg Starego Testamentu objawił się jako Ojciec, Syn i Duch Święty.
Wybór Maryi przez Boga był niezwykle zaszczytny, ale dla Niej wcale nie był łatwy. W Ewangelii św. Łukasza widać wyraźnie kontrast między ułomną wiarą sędziwego kapłana Zachariasza (Łk 1,5-25) a dojrzałą wiarą kilkunastoletniej dziewczyny, którą była Maryja. Oboje byli silnie osadzeni w tradycji religijnej biblijnego Izraela, ale każde z nich przeżywało ją inaczej. Zachariasz był gotów zaakceptować wolę Bożą w takiej postaci, w jakiej ją sobie wyobrażał. Maryja znała realia życia i obietnice Boże, lecz była też gotowa przyjąć to, co nieznane i jedynie Bogu wiadome. Właśnie w pełnym otwarciu na akceptację woli Bożej takiej, jaką ona jest, widać najlepiej radykalną nowość wiary Maryi. Chrześcijaństwo narodziło się dzięki Maryi, w której dokonało się odważne przejście od nadziei żydowskiej do nadziei chrześcijańskiej.
Pierwsze słowa Bożego posłańca, otwierające modlitwę znaną jako „Pozdrowienie anielskie”, brzmiały: „Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą” (Łk 1,28). Maryja była młodą dziewczyną, której w ówczesnym społeczeństwie żydowskim nie przysługiwał żaden specjalny status. Skierowane do Niej pozdrowienie wyrażało absolutnie unikatowy wybór Boży, zgodnie z którym miała odegrać czołową rolę w planie zbawienia. Dlatego po pozdrowieniu następuje tytuł wyrażony słowami „pełna łaski”. Łaska stanowi darmowy dar Boga, przejaw Jego życzliwego błogosławieństwa. Aby mogła przynieść spodziewane owoce, potrzebuje wzajemności, czyli odpowiedzi pełnej zaufania i chętnej do czynnej współpracy z Bogiem. Tytuł skierowany pod adresem Maryi to dar i zobowiązanie, akt wyboru i zaproszenie do współudziału w urzeczywistnianiu planów Bożych. Fundamentem dla ufnej odpowiedzi jest obietnica „Pan z Tobą”, wyrażająca wspomagającą obecność Boga.
W ten sposób Maryja została włączona w poczet tych postaci biblijnych, które cieszyły się szczególną Bożą przychylnością, jak Noe (Rdz 6,8), Abraham (Rdz 19,16.19) i Mojżesz (Wj 33,13). Każdy z nich stał się zaczynem nowego początku: nowej ludzkości po potopie (Noe), ludu Bożego wybrania (Abraham), Izraela jako narodu (Mojżesz). Każdy taki wybór oznaczał propozycję podjęcia nowych powinności, których ciężaru inni nie byliby w stanie unieść. Lecz nawet na tym tle sytuacja Maryi była całkowicie nowa: bez jakiegokolwiek udziału mężczyzny, zupełnie inaczej niż przewiduje to Boży zamysł stworzenia świata i człowieka, Maryja ma stać się Matką Syna Bożego. Tym razem chodzi naprawdę o „nowe stworzenie”, tak niezwykłe i trudne, że Maryja nie może z nikim podzielić się swoją tajemnicą. Ewentualne reakcje osób trzecich byłyby na pewno surowsze niż postępowanie Józefa, który „nie chciał narazić Jej na zniesławienie i zamierzał oddalić Ją potajemnie” (Mt 1,19).
Maryja jest od początku świadoma skutków absolutnej nowości Bożego działania wobec Niej, co znalazło wyraz w racjonalnym pytaniu: „Jakże się to stanie, skoro nie znam pożycia z mężem?” (Łk 1,34). Z odpowiedzi anioła wyraźnie wynika, że moc Boża względem Maryi przynależy do tego samego porządku nadprzyrodzonej łaski, co obecność i moc Pana podczas wyjścia Izraelitów z Egiptu („moc Najwyższego osłoni Cię” – Łk 1,35). Najważniejsze wydarzenie zbawcze Pierwszego Przymierza, czyli Wyjście, staje się prototypem i obrazem Nowego Przymierza, które spełniło się dzięki wcieleniu Syna Bożego. Znamienne, że tak niezwykłe działanie Boga mogło się dokonać jedynie ze świadomym przyzwoleniem Maryi. Bóg, który stworzył świat i ludzkość, traktuje nas jako swoich prawdziwych partnerów, współpracowników, nie zaś niewolników. Cena tej wolności bywa ogromna, zamienia się ona bowiem czasami w swobodę albo swawolę obróconą przeciw Bogu. Mimo to Bóg pragnie mężnego zaufania ludzi wolnych, a nie ślepego posłuszeństwa niewolników.
Anioł udzielił Maryi odpowiedzi, która stała się fundamentem zawierzenia, ale w żadnym stopniu nie racjonalizowała Jej położenia. Pozostało ono nadal trudne, gdyż Maryja stała się uczestniczką i powiernicą jedynej w swoim rodzaju Tajemnicy. Uwierzyła nie dlatego, że zrozumiała, ale dlatego, że zaufała Bogu: „Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według twego słowa” (Łk 1,38). Wykazała nie uległość, lecz dojrzałe posłuszeństwo. Gdy teraźniejszość przerastała rozum i wyobrażenia, ufność Maryi skierowała się ku przyszłości, a podstawą dla niej był wzgląd na stałą wierność Boga w przeszłości narodu Bożego wybrania. Wiara Maryi zasługuje na najwyższe uznanie, a Ona sama stanowi wzór człowieka wierzącego. Najwyższe uznanie wobec Matki przyszło z ust Jej Syna, który po rozpoczęciu działalności publicznej powiedział: „Moją matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i wypełniają je” (Łk 8,21).