Gdzie się rodzą święci...

Z Niepokalaną
... uczestniczymy w życiu świętych Lato 2(50) 2007

Gdzie się rodzą święci... / ks. Józef Wałaszek

Podczas pamiętnej pielgrzymki Jana Pawła II do Starego Sącza (16 VI 1999), w czasie Mszy św. podczas kanonizacji św. Kingi, usłyszeliśmy słowa: „Święci nie przemijają. Święci żyją świętymi i pragną świętości”. Natomiast w końcowym pozdrowieniu po Mszy św. Papież wskazał na wzory świętości. Powiedział m.in.: „Trudno nie wspomnieć również Sługi Bożego Ojca Stanisława Papczyńskiego, który urodził się w niedalekim Podegrodziu, a zasłynął świętością, którą potwierdza toczący się proces beatyfikacyjny”.

Podegrodzie położone jest w płd. części Kotliny Sądeckiej, u podnóża Beskidu Wyspowego; z dala można podziwiać Prehybę i pasmo Radziejowej. Tutaj łączą się dwie górskie rzeki: Poprad i Dunajec, a na wyciągnięcie dłoni widać przepiękny klasztor starosądecki – miejsce życia i działalności św. Kingi. W centrum Podegrodzia, na jednym ze wzgórz, znajduje się kościół parafialny zbudowany w latach 1830-35 na miejscu starego drewnianego, konsekrowanego przez Franciszka de Paula Pisztka, biskupa tarnowskiego, późniejszego arcybiskupa i metropolity lwowskiego. Parę metrów poniżej kościoła znajduje się miejsce, w którym 18 maja 1631 r. urodził się założyciel Zgromadzenia Księży Marianów - o. Stanisław Papczyński. Podegrodzie szczyci się prawie 1000-letnią historią swego istnienia. To dawna stolica Lachów sądeckich. Do dziś mieszkańcy Podegrodzia zachowali żywą religijność oraz bogatą i żywą tradycję.

Życie o. Stanisława Papczyńskiego, jego zmaganie o osobistą świętość, bardzo mocno wybiły piętno na obecnym życiu mieszkańców Podegrodzia. Od niepamiętnych lat ta postać wpływa na myślenie, życie religijne i społeczne tej ziemi. Dostrzega się najpierw troskę o zachowanie materialnej pamięci po wielkim rodaku. W 1934 r. mieszkańcy w miejscu, gdzie stał dom o. Stanisława, zbudowali pomnik ku jego czci. W latach 1994-98 ufundowano renesansową kaplicę, przy kościele parafialnym, która jest obecnie miejscem modlitwy, a jeżeli Bóg pozwoli, będzie poświęcona czci o. Papczyńskiego i stanie się miejscem kierowania próśb do Boga za jego wstawiennictwem.

Owa żywa pamięć łączy dawne zwyczaje ludowe kultywowane od lat przez Ludowy Zespół „Podegrodzie”, który jest propagatorem lokalnej kultury ludowej, dawnych strojów i zwyczajów rodzinnych. Jakże znaczące było spotkanie zespołu z Ojcem Świętym Janem Pawłem II w Rzymie, w październiku 2004 r., gdzie, na specjalnej audiencji, członkowie zespołu zwrócili się z prośbą o beatyfikację o. S. Papczyńskiego. Co roku w maju, w miejscu urodzin o. Papczyńskiego, odbywają się spotkania, tzw. „Dni Papczyńskiego”, organizowane przez parafię i Gminny Ośrodek Kultury. Na te dni składają się prelekcje, głównie na temat wychowania człowieka, wystawy i występy miejscowych oraz zaproszonych zespołów. Co roku także w maju, przynajmniej w dwóch grupach – młodzieży i osób starszych - parafianie wraz z duszpasterzem pielgrzymują do Góry Kalwarii na tzw. „Marianki”, by wziąć udział wraz z marianami i czcicielami o. Papczyńskiego w uroczystej Mszy św. w intencji jego beatyfikacji. Nie tylko wyrażają tam swoją wiarę, ale włączają się w formację liturgiczną modlitewną i kulturalną. Przez swoje ludowe stroje są ambasadorami kultury ludowej Lachów sądeckich.

Najważniejszą rzeczą Podegrodzian jest życie religijne, to bogate życie, którego wzór zostawił o. Papczyński, owa cząstka stałej pobożności tego ludu. Kiedy Stanisław otrzymał kaplicę Wieczerzy Pańskiej w Górze Kalwarii, bardzo się ucieszył, że może rozwijać kult życia eucharystycznego. Spotkanie człowieka z Bogiem, przeżycie Mszy św., Komunia św., adoracja Najświętszego Sakramentu, głęboko przeżywane pierwsze piątki miesiąca, uroczysta procesja Bożego Ciała, cała pobożność pasyjna – to wyznaczniki życia religijnego mieszkańców Podegrodzia. W element ich życia religijnego włączony jest kult maryjny. To nie tylko pielgrzymki do sanktuariów (Czarny Potok, Stary Sącz, Limanowa, Kalwaria Zebrzydowska, Licheń, Częstochowa), ale przede wszystkim cotygodniowa Nowenna do MB Nieustającej Pomocy, w której modlący się łączą cześć do Maryi z prośbą o wyniesienie o. Papczyńskiego na ołtarze.

Kiedyś o. Stanisław wołał do swoich braci zakonnych, ale też i w licznych kazaniach: „Bracia, błagam was, módlcie się za zmarłych, bo straszne męki cierpią”. Człowiek wielkiej kultury zachowuje pamięć o zmarłych. To nie tylko kwestia wiary, ale i kultury. Społeczność lokalna nie tylko pamięta o miejscu spoczynku zmarłych, nie tylko licznie odprowadza ich w modlitewnym skupieniu na cmentarz, ale sama nieustannie żarliwie modli się za nich i uczestniczy w Mszy w ich intencji.

Podczas pielgrzymki Jana Pawła II do Starego Sącza padło jego pytanie: „Co robić, aby dom rodzinny, szkoła, zakład pracy, biuro, wioski i miasta, w końcu cały kraj stawały się mieszkaniem ludzi świętych, którzy oddziaływają dobrocią, wiernością nauce Chrystusa, świadectwem codziennego życia, sprawiając duchowy wzrost każdego człowieka?”. I sam Ojciec Święty dał odpowiedź: „...potrzeba świadectwa. Potrzeba odwagi, aby nie stawiać pod korcem światła swej wiary...”.

Proces duchowego wzrastania nie jest łatwy. Nieustannie musimy się zmagać z grzechem. Do tej pracy potrzeba nam czasu i odwagi. Dla mieszkańców ziemi sądeckiej orędownikiem jest o. Stanisław Papczyński.