Jak czcimy świętych w liturgii

Z Niepokalaną
... uczestniczymy w życiu świętych Lato 2(50) 2007

Jak czcimy świętych w liturgii / ks. Maciej Zachara MIC

Żeby zrozumieć, na czym polega liturgiczna cześć świętych, trzeba pamiętać, kim oni są. Święci nie są jakimiś „nadludźmi”, osobami o jakiejś niezwykłej naturze, odmiennej od naszej. Tylko Bóg jest święty z natury, a ludzie, których nazywamy świętymi, to osoby, w których zajaśniała świętość Boga. Święty to po prostu chrześcijanin, który na serio wypełnił swoje powołanie. Jest to ktoś, w kim otrzymane na chrzcie ziarno nowej natury Jezusa Chrystusa rozwinęło się w pełni i wydało dojrzały owoc.

Dlatego cześć, którą oddajemy świętym w liturgii Eucharystii, polega szczególnie na uwielbieniu samego Boga, którego świętość objawiła się w życiu osób wspominanych w liturgii. Liturgia Eucharystii jest celebracją paschalnego misterium Jezusa Chrystusa – czyli Jego męki, śmierci i zmartwychwstania. Nie inaczej jest z liturgiczną czcią wobec świętych. Wspominając świętych, czcimy paschalne misterium Jezusa Chrystusa, wypełnione w życiu świętych. Nie chodzi tutaj o uhonorowanie samych świętych. Modlitwy liturgiczne nigdy nie są skierowane do nich, ale do samego Boga. W gruncie rzeczy, wspominając świętych, oddajemy cześć samemu Bogu.

Można by zatem zapytać, czy w takim razie obchodzenie uroczystości, świąt i wspomnień świętych jest w ogóle potrzebne. Skoro w gruncie rzeczy czcimy nie tyle samych świętych, ile samego Boga, to jaki jest właściwie sens ich liturgicznego wspominania?

Można wymienić kilka ważnych powodów. Przede wszystkim wspominanie świętych uzmysławia nam siłę i żywotność Ewangelii. W kalendarzu liturgicznym możemy znaleźć osoby z różnych epok i z wielu narodów oraz kultur. Realizują się tu słowa z Apokalipsy św. Jana o wielkim tłumie zbawionych „z każdego narodu, i z wszystkich pokoleń, ludów i języków” (Ap 7,9). Uświadamia nam to, że Jezus Chrystus naprawdę żyje w swoim Kościele i w każdym czasie wzbudza swoich świadków. To z kolei umacnia nas samych w wierze i dodaje odwagi do tego, aby dochowywać wierności Chrystusowi w naszym życiu. Bardzo ważne jest również świadectwo życia świętych. Zwykle w kolektach mszalnych wspomina się jakiś aspekt życia świętych, który może być dla nas inspiracją i przedmiotem naśladowania.

Nie sposób nie wspomnieć także o wstawiennictwie świętych. W Składzie apostolskim wyznajemy wiarę w prawdę o świętych obcowaniu. Oznacza to że, w Jezusie Chrystusie istnieje niewidzialna, ale prawdziwa łączność między Kościołem pielgrzymującym na ziemi i Kościołem chwalebnym w niebie. Święci to nasi bracia i siostry, którzy przeszli drogę wiary przed nami, a teraz wspomagają nas na naszej drodze swoim wstawiennictwem.

Sens liturgicznej czci świętych znakomicie oddaje mszalna prefacja o świętych: „Przez wspaniałe świadectwo życia Twoich Świętych obdarzasz swój Kościół nową mocą i dajesz nam dowody swojej miłości. Przykład Świętych nas pobudza, a ich bratnia modlitwa nas wspomaga, abyśmy osiągnęli pełnię zbawienia”.