Biblijna droga nawrócenia człowieka

Z Niepokalaną
... pewną drogą do Boga Jesień 3(59) 2009

Biblijna droga nawrócenia człowieka / ks. prof. Waldemar Chrostowski

Nawrócenie jest czymś niezbędnym, od czego nie można się wymawiać. Odrzucenie lub zlekceważenie drogi nawrócenia oznacza przegraną człowieka, na skutek której pogrąża się on w tym większym nieładzie oraz naraża na śmiercionośne niebezpieczeństwo życia bez Boga.

Wróć, Izraelu, do Pana, Boga twojego” (Oz 14,2)

Zerwanie ze złem i tym, co mroczne, staje się łatwiejsze, gdy człowiekowi, ukazuje się wspaniałe horyzonty i owoce dobra. Tym tłumaczą się liczne nawoływania, by wytrwale szukać Boga i Jego oblicza, pytać o Boga i Go poznawać oraz uznać Jego wolę i jej się wspaniałomyślnie podporządkować. Dopiero na tym tle zrozumiałe i przekonujące stają się wezwania, by zawrócić ze złych dróg i zerwać z nimi, odwrócić się od zła i go zaniechać oraz zaprzestać wykrzywiania „prostych ścieżek Pańskich” i wrócić do Boga, który cierpliwie czeka. Zatem nawrócenie to nie pojedynczy akt, lecz proces, wydarzenie, które wymaga kontynuacji, a ta potrzebuje stałości i ufnego polegania na Bogu w każdych okolicznościach życia. Zawiera się w tym pewien paradoks: nawrócenie oznacza powtarzalność, a więc przyznanie, że gdy człowiek zmaga się ze sobą i „szuka Boga”, nic nie jest ostateczne – ani dobro, które udało mu się osiągnąć, ani zło, którego się dopuścił. Z jednej strony konieczna jest więc stała czujność, by nie popaść w zadufanie i pychę, a z drugiej niezłomna ufność, że Bóg jest silniejszy niż wszystkie moce zła.

Nawrócenie wymaga osobistej decyzji człowieka, której sedno stanowi przemyślenie dotychczasowego życia i jego właściwe ukierunkowanie na przyszłość. Jest to trudny i bolesny proces, najczęściej trzeba bowiem porzucić dawne przyzwyczajenia i nałogi. Ale to nie wystarczy! Nie można przecież poprzestać na żalu za grzechy i czynieniu pokuty, to znaczy na zerwaniu z tym, co złe, lecz należy się oprzeć na tym, co dobre. Zerwanie ze złem wymaga pokornego przyznania się do popełniania błędów i uznania wyrażonej w przykazaniach woli Bożej. Nagrodą za to jest nie tylko przezwyciężenie własnych słabości i rozerwanie sideł zła, lecz odnowienie nadwerężonych więzi z Bogiem oraz osiągnięcie spokoju ducha i wewnętrznej harmonii. Nawrócenie to „nowe stworzenie”.

W Starym Testamencie wezwania do nawrócenia pojawiały się zwłaszcza w nauczaniu proroków. Ich bezpośredni kontekst stanowiły groźby kary za występki i zło albo zapowiedzi i obietnice zbawienia. W jednych i drugich ostatnie słowo zawsze należy do Boga i wyraźnie podkreśla się Jego moc. Niezbędny jest jednak również wysiłek człowieka. Pokonuje on niezdolność do otwarcia się na zbawcze działanie Boże, która zbiera ponure żniwo wtedy, gdy człowiek polega wyłącznie na sobie. Warunkiem prawdziwego nawrócenia jest odwzajemnienie Bożej miłości, bo Bóg pierwszy nas umiłował.

Działanie Boże osiąga szczyt w osobie i losie cierpiącego Sługi Pańskiego, który dla wszystkich otwiera drogę nawrócenia i pojednania z Bogiem (Iz 52,13-53,12).

Większa będzie radość z jednego grzesznika, który się nawraca (Łk 15,7)

Nawrócenie wymaga czynnego udziału człowieka i jest bez niego niemożliwe. Ten wysiłek musi być radykalny, potwierdzony przez prawidłowe wybory moralne i dobre postępowanie. Nie należy go odkładać ani lekceważyć słów, które do niego wzywają. Jan Chrzciciel wołał: „Już siekiera jest przyłożona do korzenia drzew. Każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, zostaje wycięte i wrzucone w ogień” (Mt 3,10). Przyjście Jezusa sprawiło nową sytuację zbawczą, wobec której nikt nie może pozostać obojętny: „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” (Mk 1,15). Skuteczność nawrócenia nie dopuszcza połowiczności ani kompromisów ze złem.

Nawrócenie musi być skutecznie wspomagane przez wiarę, która stanowi odpowiedź na uzdrawiającą łaskę Boga. Sprawcą nawrócenia jest Bóg, co najlepiej obrazują nowotestamentowe przypowieści. Szuka On każdego człowieka jak pasterz zagubionej owcy. Pozwala siebie odnaleźć, o czym świadczy przypowieść o odnalezionym skarbie ukrytym w ziemi i o drogocennej perle, dla której warto sprzedać wszystko, by ją nabyć i mieć (Mt 13,44-46). Dlatego prawdziwemu nawróceniu towarzyszy wielka radość, ma ono bowiem wymiar społeczny. Jak zło nie jest wyłącznie osobiste, lecz powoduje skutki społeczne, tak i dobro nie zamyka się w wąskich ramach życia i losu człowieka, lecz promieniuje na innych. Pozyskany dla Boga człowiek powiększa grono tych, którzy czynią świat Bożym polem uprawnym i Bożą budowlą. Boga nie da się wprowadzić w błąd. Oznacza to gruntowne przewartościowanie życia na korzyść opowiedzenia się za Jezusem i związaniem z Nim swego życia. Nawrócenie prowadzi do naśladowania Jezusa przede wszystkim w ufnym przyjęciu Jego losu, którym jest droga krzyża.

Tymi zasadami kierowała się wspólnota pierwszych uczniów i wyznawców Chrystusa. Już w swoich początkach podkreślała to, co najważniejsze: nawrócenie i pokuta, chrzest, odpuszczenie grzechów, dary Ducha i życie w Kościele oraz osiągnięcie zbawienia (Dz 2,38-40). Apostoł Paweł, idąc za nauczaniem biblijnych proroków, umieszcza nawrócenie w kontekście „nowego stworzenia”, które dokonało się w Chrystusie. Z kolei w listach do siedmiu Kościołów Azji Mniejszej, zachowanych w Apokalipsie według św. Jana (2-3), kładzie się nacisk na konieczność ustawicznego nawracania się, którego celem jest wewnętrzna odnowa chrześcijan prowadząca do ich odrodzenia i ustawicznego wzrostu pierwotnej miłości. Chrystus uzdalnia nas swoją mocą i daje siły, by osiągnąć wszystkie duchowe dobra, które już zostały dla nas przeznaczone i czekają.