Wysławiajcie Pana

Z Niepokalaną
... wielbi dusza moja Pana Zima 4(60) 2009

„Wysławiajcie Pana” / ks. Waldemar Chrostowski

Dziękczynienie w Biblii

Dziękczynienie stanowi wyraz wdzięczności, a ta jest najlepszą odpowiedzią na dary oraz łaskawość jako przejawy bezinteresownej dobroci i hojności. Nabiera ono szczególnego znaczenia w kontaktach z Bogiem, które zawsze są naznaczone Jego niezmierzoną szczodrobliwością. Całe Pismo św. to w gruncie rzeczy wielki hymn dziękczynienia za Boże dzieło stworzenia i zbawienia. Największy grzech pogan, jak wyjaśnia św. Paweł, polega na tym, że „nie oddali Mu jako Bogu czci ani Mu nie dziękowali” (Rz 1,21). Radykalnie odmienna powinna być postawa wyznawców jedynego Boga. Dziękczynienie i związane z nim wysławianie Boga powinny być naturalnymi odruchami podziwu i czci wobec Niego.

Dzieło stworzenia i dar przymierza

Motyw dziękczynienia pojawia się i dominuje w otwierających Biblię opowiadaniach o stworzeniu świata i człowieka (Rdz 1-2). W pierwszym (1,1-2,4a) jak refren powracają słowa „a widział Bóg, że były dobre”, podniosły zaś nastrój i ton tego wspaniałego hymnu nie zostawiają wątpliwości, że chodzi o pełne najwyższej wdzięczności uwielbienie Stwórcy. Drugi tekst (2,4b-24) z podobną radością opowiada o dobroci i mądrości Bożej, która powołała do życia człowieka jako mężczyznę i kobietę. Łączy się z tym błogosławieństwo płodności, w którym człowiek rozpoznaje i przyjmuje dar życia, do którego Bóg go wzywa i uzdalnia.

Drugi ważny wątek dziękczynienia łączy się z przymierzem, które Bóg zawarł z Izraelem. Wybrani spośród innych ludów i narodów, Izraelici mają być wiarygodnymi świadkami Boga oraz Jego życiodajnej obecności w świecie. Przyjmują to z podziwem i wdzięcznością, stanowiącymi odpowiedź na łaskę wybrania. W dziękczynieniu wyraża się pełnia wiary Izraela, który odnosząc się do przeszłości i teraźniejszości, otwiera się na przyszłość w przeświadczeniu, że Bóg będzie w niej stale obecny. Zatem dziękczynienie jest przede wszystkim wyrazem i potwierdzeniem silnej wiary, pojmowanej i przeżywanej jako całkowite zawierzenie Bogu. Bóg nigdy nie opuści tych, którzy są Mu wierni, a zatem człowiek, który wierzy w Boga, nigdy nie jest sam. Ten, kto potrafi dziękować, może z nowym zapałem prosić o kolejne przejawy Bożej dobroci i łaskawości.

Motywy dziękczynienia za stworzenie i dar przymierza są bardzo częste w psalmach. Bardzo wymowny jest Psalm 8 z pochwałą wielkości Stwórcy i godności człowieka, a także Psalm 19 wychwalający dobroć Boga w przyrodzie i Prawie; obecne w nich wątki wracają w wielu innych psalmach. Jedno wielkie dziękczynienie stanowi Psalm 9. Dziękować Bogu znaczy radośnie Go wielbić (Ps 33,1-3), wysławiać i wychwalać. „Spójrzcie na Niego – woła psalmista – promieniujcie radością, a oblicza wasze nie zaznają wstydu” (Ps 34,6). Dziękczynienie za dobrodziejstwa łączy się ze szczerym wyznaniem win (Ps 65), towarzyszy składaniu ofiar (Ps 66) i rozważaniu dziejów Izraela, w których widać stałą dobroć i opatrzność Bożą (Ps 78; 95;96; 103). Psalm 118, który stanowi świąteczny hymn dziękczynny, otwierają i kończą piękne słowa: „Dziękujcie Panu, bo jest dobry, bo Jego łaska trwa na wieki” (1.29).

Dzieło zbawienia

To, czego doświadczył biblijny Izrael, było zapowiedzią i przedsmakiem zbawienia, którego Bóg dokonał w swoim Synu, Jezusie Chrystusie. W Nim urzeczywistniło się najpełniejsze objawienie dobroci Bożej, On również jest najdoskonalszym przejawem dziękczynienia składanego Ojcu w Duchu Świętym. Jezus złożył ofiarę ze swojego życia, potwierdzając, że stanowi ono dar dla nas i naszego zbawienia, którego cel stanowi wyrwanie człowieka i ludzkości ze śmiertelnych sideł grzechu i zła.

Podobnie jak w czasach Starego Testamentu, dziękczynienie wyznawców Chrystusa łączy się z wyznawaniem wiary, uwielbieniem i wychwalaniem Boga za Jego dary. Nabywa jednak także nowego znaczenia, którego wcześniej nie było, wyrażonego za pomocą greckiego czasownika eucharisteó i rzeczownika eucharistia. Jest to pełna najdoskonalszej wdzięczności odpowiedź na łaskę (gr. charis) udzieloną nam przez Boga w Jezusie Chrystusie. Eucharystia, rozumiana na sposób sakramentalny, stanowi dziękczynienie umęczonego, zmartwychwstałego i uwielbionego Pana, złożone przez Niego swojemu Kościołowi. Jako bezkrwawa pamiątka, a zarazem uobecnienie śmierci Jezusa na Golgocie, jest dziękczynieniem złożonym z Jego miłości, w którym spełniają się nadzieje i oczekiwania mesjańskie Izraela oraz wszystkie obietnice Boże, których fundament stanowiło przymierze zawarte na Synaju. W Nowym Testamencie przewija się myśl, że Jezus Chrystus jest naszym najprawdziwszym dziękczynieniem, bowiem „przez Niego, z Nim i w Nim” chrześcijanie najpełniej uwielbiają Boga i najskuteczniej otwierają się i przyjmują dary Jego dobroci i miłosierdzia.

W Dziejach Apostolskich, listach i Apokalipsie jest bardzo wiele tekstów dziękczynnych. Można powiedzieć, że właśnie dziękczynienie stanowiło rzeczywisty trzon życia uczniów i pierwszych wyznawców Chrystusa, a także sedno modlitwy i pobożności pierwszych wspólnot chrześcijańskich. Szczególnie wymowne są dziękczynienia, które – przeważnie w formie wzniosłych modlitw – znajdujemy w listach św. Pawła. Wykorzystuje on niemal każdą okazję, by wyrazić swoją wdzięczność wobec Boga, co zawsze było odbierane jako zachęta, by czytelnicy i słuchacze jego nauczania poszli w jego ślady. Taką postawę dobrze streszczają słowa zawarte w Liście do Efezjan: „Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa” (5,20).