Srebrny jubileusz marianów w Rwandzie

Z Niepokalaną
... wielbi dusza moja Pana Zima 4(60) 2009

Srebrny jubileusz marianów w Rwandzie / ks. Ryszard Kusy MIC

Matka Boża objawia się wybranym osobom w wybranych przez siebie miejscach na całym świecie. Wioski lub miasta czy nawet całe kraje są z tego dumne – że to ich ziemię właśnie sobie wybrała. Niektórzy twierdzą, że Maryja objawiła się w Kibeho w Rwandzie nie dla zasług i szczególnej pobożności rwandyjskiego ludu, ale wręcz przeciwnie – z powodu zatwardziałości serc mieszkańców tego maleńkiego kraju w środku Afryki. Jakkolwiek by nie było, Maryja objawiła się widzącym jako Matka Słowa. Jako Matka. Prosiła o nawrócenie. I o modlitwę bez hipokryzji.

Jedna z widzących ujrzała w wizji rzekę krwi, w którą miała zamienić się Rwanda, jeśli ludzie nie zmienią swojego postępowania. Pięć lat po ostatnich objawieniach doszło w Rwandzie do ludobójstwa; w ciągu 3 miesięcy zabito milion ludzi! W samym Kibeho, w kościele, niedaleko miejsca objawień, spalono żywcem i rozszarpano wrzucanymi do świątyni granatami mnóstwo ludzi. Rok później to samo Kibeho było świadkiem następnej tragedii, która pochłonęła kolejne ofiary. W pierwszym przypadku ginęli Rwandyjczycy z plemienia Tutsi, w drugim - z plemienia Hutu. W ten sposób Kibeho stało się grobem dla całej Rwandy.

Mariańscy misjonarze i ich goście, z o. generałem Janem M. Rokoszem na czele, w tym właśnie miejscu świętowali we wrześniu 2009 r. jubileusz 25 lat obecności Zgromadzenia Księży Marianów w Kraju Tysiąca Wzgórz, jak nazywa się Rwandę. Przez swoją tam obecność dali wyraz wierze, że to miejsce nie jest grobem śmierci, ale zmartwychwstania i pojednania dla kraju poranionego przez bratobójczą wojnę i ludobójstwo.

W Kibeho, na wzgórzu Nyarushishi, marianie budują dom rekolekcyjny i Centrum Formacji Maryjnej „Cana”, które było miejscem radosnego wrześniowego świętowania i dziękowania Bogu za dar pracy misyjnej w Rwandzie. W sanktuarium Nyina wa Jambo – Matki Słowa - uroczystą Eucharystię koncelebrowali: bp Augustyn Misago, ordynariusz diecezji Gikongoro, na terenie której znajduje się Kibeho, abp Ivo Scapolo, nuncjusz apostolski w Rwandzie, Przełożony generalny marianów oraz Przełożony prowincji polskiej, ks. Paweł Naumowicz, wraz ze wszystkimi mariańskimi misjonarzami w tym afrykańskim kraju i gośćmi marianami z Rzymu, Polski, Anglii, Kamerunu i Stanów Zjednoczonych. W owym gronie znaleźli się pierwsi 3 misjonarze, którzy w 1984 r. zapoczątkowali misję mariańską w Rwandzie, do której – jak twierdzą jego mieszkańcy – Bóg po całodziennej wędrówce po świecie powraca na nocny spoczynek, tak jest ona piękna. Misjonarzami tymi byli: ks. Franciszek Filipiec, pracujący obecnie w Kamerunie, ks. Tadeusz Wyszomierski, który przyjechał na jubileuszowe uroczystości z Anglii, oraz ciągle w przebywający na misjach w Rwandzie ks. Zdzisław Żywica. Biskup Misago oraz nuncjusz kilkakrotnie wyrazili swoją wdzięczność za pracę marianów w tym kraju.

Misjonarze i ich goście mieli także możliwość spotkania z Nathalie, jedną z widzących, która na stałe przebywa w sanktuarium i dyskretnie służy pielgrzymom. Dla wielu jej opowiadanie o objawieniach, ich przebiegu, słowach i gestach Matki Bożej pozostaną w pamięci.

Jubileusz był również okazją do refleksji teologiczno-historycznej, w której nie zabrakło przypomnienia opisu początków misji i samej idei zakorzenienia Zgromadzenia Marianów na kontynencie afrykańskim, co zostało przedstawione przez jej założyciela, ks. Eugeniusza Delikata, ówczesnego przełożonego prowincji polskiej.

Przeszczep mariańskiego charyzmatu na Czarny Ląd widoczny jest w miejscowych, afrykańskich powołaniach. Druga część jubileuszu odbyła się w Nyakinamie na północy kraju, gdzie znajduje się mariański dom formacyjny postulatu i nowicjatu. Goście mogli z radością zauważyć dom tętniący życiem: 7 postulantów i 5 nowicjuszy, którym towarzyszyło 4 mariańskich kleryków. Młodzież mariańska pochodzi z 3 afrykańskich krajów: Rwandy, Konga i Kamerunu. W tym ostatnim 3 następnych seminarzystów kontynuuje studia teologiczne. Z powodu małej liczby misjonarzy i niewystarczającej znajomości kultury oraz mentalności innych obszarów Afryki, kandydaci zgłaszający się z Nigerii, Ghany czy Republiki Południowej Afryki kierowani są do innych zgromadzeń, które mogą mieć z nimi łatwiejszy i bardziej owocny kontakt.

Nyakinama to także parafia, czyli miejsce zwykłej, nieraz mozolnej pracy misyjnej. To miejsce pierwszego kontaktu z jęz. rwandyjskim - kinyarwanda, który w niczym nie przypomina rodzimego polskiego języka, a który swoją tonicznością i zawiłą gramatyką sprawia, zwłaszcza na początku, wiele problemów; zbliża też bardzo misjonarzy do miejscowych chrześcijan. Goście z Polski mieli okazję odwiedzić parafian w ich domach i chatach. Niejednemu spontanicznie wyrwało się: „Jak oni biednie żyją”.

W czasie świątecznych obchodów nie zabrakło też Eucharystii celebrowanej w kaplicy sióstr klauzurowych, w miejscu, w którym kilku misjonarzy mariańskich zastał początek ludobójstwa w 1994 r. Wielu ludzi zginęło wówczas zabitych maczetami na oczach bezbronnych misjonarzy; jednak udało im się uratować kilka osób. Teraz był to czas dziękowania Bogu za dar życia i modlitwy za zmarłych oraz zamordowanych.

Specyficznej pracy oddaje się ks. Żywica, jeden z trzech pierwszych mariańskich misjonarzy. Jego posługa polega głównie na prowadzeniu rekolekcji i sesji poświęconych sposobom wyjścia z traumatycznych przeżyć wojennych. Jest on ojcem duchownym wspólnoty Foyer de Charité, która prowadzi ośrodek rekolekcyjny w pięknie położonej górskiej miejscowości Remera-Ruhondo. Tam też odprawiono ostatnią Mszę św. jubileuszu.